عده ی کثیری معتقدند این محیط و تربیت خانوادگی است که شخصیت فرد را می سازد، ذات انسان در این میان چندان تاثیرگذار نیست. همه می توانند فوتبالیست خوبی شوند، همه می توانند ریاضی ۲۰ بگیرند، همه می توانند انسان های درستکار و پاکدامنی باشند.
ژان پل سارتر، فیلسوف فرانسوی قرن بیست، می گوید اگر یک فرد افلیج از دو پا قهرمان مسابقه ی دو نشود خودش مقصر است. (البته در اینجا بیشتر به عنصر مختار بودن انسان اشاره می کند و این که ما همه محکوم به آزادی هستیم ولی خب...)
شاید مشهورترین نمونه اش هم که ژان ژاک روسو، فیلسوف فرانسوی قرن ۱۸، باشد که در یکی از معروف ترین کتاب های فلسفی تاریخ، امیل، داستان کودکی را بیان کی ند که اگر دور از اجتماعی فاسد تحت مراقبت های صحیح و آموزش های صحیح قرارگیرد، انسانی مومن، پایدار به ارزش ها و درستکار بارمی آید.
خب همه ی اینایی که گفتم به نظرم چرندن! ذات آدمه که مهمه نه. البته نمی گم محیط و تربیت خانوادگی بی اهمیتند ولی به اندازه ی سرشت و ذات انسان مهم نیستند. مثلا یه نفر نمی تونه به صرف داشتن معلم خصوصی خوب و امکانات کافی و مطالعه ی زیاد در امتحان ریاضی نمره ی خوب بگیره. چون همه ی این ها وقتی معنا پیدا میکنند که استعداد در ذات فرد موجود باشه. یه نفر نمی تونه با صرف ۶ ساعت تمرین در روز حتی بعد از ۶۰ سال سمفونی رو بسازه که موتزارت در ۲۰ سالگی ساخته اگر استعداد نداشته باشه. و عامل دیگه هم البته سرعته. کسی که استعداد چندانی در فیزیک نداره برای گرفتن نمره ی ۱۲ در امتحانش ۲۵ ساعت وقت صرف کند حال آن که یک فرد مستعد برای گرفتن نمره ی ۱۷ کافی است ۸ ساعت وقت صرف کند. اگر این طور نبود الآن تو دنیا از رومن پولانسکی، داریوش مهرجویی، پیتر ایلیچ چایکوفسکی، حافظ و.... هرکدوم حداقل ۲۰۰، ۳۰۰ تا داشتیم!
حتی علایق شخصی، جهان بینی، ارزش های فردی و... همه وابسته به ذات انسان هستند. این که عده ای نیاز دارند که در مرکز توجه باشند و عده ای برعکس، این که عده ای دوست دارند اطلاعات خودشون رو به رخ بکشند و بقیه نه، این که عده ای در مورد هر چیزی که می فهمند یا نمی فهمند اظهارنظر می کنند و عده ای نه، این که عده ای گفتن دروغ باعث وجدان دردشون می شه و عده ای نگفتنش (!)، درست یا غلط همه و همه به ذاتشون برمی گرده.
با این همه چه ذات فرد رو ارجح بدونیم چه تربیتشو یا محیطو، به این نتیجه می رسیم که مجازات کردن انسان ها از نظر جزایی خطاست، چرا که اگر کسی مرتکب قانون شکنی شده خب خودش که مقصر نبوده! درواقع ما داریم صورت مساله رو پاک می کنیم بدون این که حتی اصلا بخونیمش.
این مساله همه جا به وضوح دیده می شه البته ولی من مثالای واضح تر زدم که تابلو باشه!
